Thomaskerk Zierikzee
column
Ds.
Michiel de Zeeuw,
|
| 3-2-2012 ALS GEROEPEN Dat is de bel, die hebben ze dichterbij gelegd. Gisteren kon ik er niet bij en ineens moest ik zo nodig. Daarom zit dat ding nu met een soort plakband aan de rand vast. Ze zijn goed voor me hoor, maar ze hebben het hartstikke druk. Als ik me omdraai wil ik er niet per ongeluk tegen aan komen. In gedachten zie ik wat er gebeurt als je voor niks op die knop drukt. Bij de volgende keer zullen ze denken dat de bel wel klinkt, maar dat die niet echt roept. Dan gaan ze straks wel even kijken. En voor je het weet heb je geen manier meer om te zeggen dat het menens is. Ik kijk steeds naar dat ding. Je hebt hier zoveel tijd om na te denken. Iedere dag heb je mensen nodig. Hun aandacht, hun hulp. Buiten het ziekenhuis druk je dan niet op zo’n bellending, maar het werkt net zo. Ik denk dat het daar mis gegaan is in ons land. We hebben in allerlei situaties mensen geroepen. Maar toen ze daarop reageerden, kregen ze vaak het gevoel dat ze voor niks kwamen. Dat we ons ook zonder hen wel hadden kunnen redden. Dat we niet echt om hun hulp of ideeën verlegen zaten. We riepen wel maar bedoelden blijkbaar iets anders. Bijvoorbeeld de drang om een bestuur voltallig te krijgen, of om publiek te hebben, of overzicht. De laatste tijd klinkt steeds vaker dat er vrijwilligers nodig zijn, terwijl bedoeld wordt dat er bezuinigingen nodig zijn. Ze zeggen mensen, maar bedoelen geld en dat merk je. Voortaan kan dat gedaan worden door… Een volgende keer als er gebeld wordt, als mensen gevraagd worden, kijken ze of het past in hun planning. Ik ga later nog wel eens. Er wordt immers niet echt geroepen. Nu beginnen we in ons land te merken wat je dan kwijt raakt. Hoe het voelt als je niet meer duidelijk kunt maken dat het nu menens is. Ik probeer hier bij deze bel een oplossing te vinden. Een weg terug. Het geeft me een gevoel dat ik mijn tijd zinvol besteed. Een van mijn ideeën is dat de bel naar binnen moet. Dat we niet pas gaan lopen of vragen of meedenken als iemand ons met geluid aan de jas trekt, maar dat we zelf luisteren of er misschien op ons gewacht wordt. Wat er nodig zou kunnen zijn, gezien vanuit die ander. Als er nu iemand op mijn kamer komt, laat ik merken dat ik het waardeer wat ze komen doen. De mevrouw die hier schoonmaakt, weet dat ik blij ben dat ze zo meehelpt aan mijn genezing. Ze keek me met grote ogen aan, toen ik dat de eerste keer zei, maar nu zie ik dat ze steeds beter haar best doet om het hier tiptop te krijgen. Volgens mij werkt het. Een van de verpleegsters zei, voor ze naar huis ging, dat ik haar een goeie dag had bezorgd. Alleen maar door te vertellen wat haar inzet voor mij betekent. Maar ze snapte het niet. ‘Waarom voelt u zich geroepen om dat allemaal onder woorden te brengen?’ 27-1-2012 KIKKERS Het moest verboden worden. Het is een aanslag op onze cultuur dat we een nationale Gedichtendag hebben. Steeds de laatste donderdag van januari. Dan doet het hele land plotseling iets leuks met poëzie. In het rijtje Landelijke Bijendag, de bijtjes hebben het moeilijk-, Dag van de chemie, alles is samengesteld, en Dag van de Leraar, door de minister gespeld als Daaag Leraar, zijn ook gedichten in een dagje ondergebracht. Poëzie wordt als een nuttig maar jengelend goed doel in vakje donderdag gelegd. Uitgevers leggen er al snel hun jaarlijkse bloemlezing bovenop. Laat niemand denken dat zij de hoge letteren hebben ingeruild voor cijferverstijving. Die ene bundel kan dan een jaar lang als prijzig uithangbord op de website. Elke dag is gedichtendag. Zonder poëzie krijgen we geen toegang tot de dag. Het woord gedicht betekent immers geopend. Werkelijkheid wordt geopend door woorden zo bij elkaar te brengen dat wij ze gaan ordenen tot een indruk. Sla uw krant maar op: De SP staat nu het hoogst in de peilingen omdat Emile Roemer zo'n gezellige man is. In Suriname zijn nieuwe diersoorten ontdekt, waaronder de cowboykikker en de sabelsprinkhaan. We vinden ze nu al leuk. Hoe werd grof geweld door agenten in Egypte zichtbaar? Door een blauwe bh. Juist in de week van de lerarenstaking deed grootgrutter Dirk in zijn paginagrote poging om de winkel van de gewone man te zijn iets dichterlijks. Bovenaan in grote letters staat de aanbieding van een pondje verse worst en dan in de kleinste letters onder aan de bladzij: 1 pond is 500 gram. Vlak bij het uitroepteken dat ons bij het 'dus' van vermeende feiten wil houden, vertelt Dirk ons zijn gedicht over het onderwijs in Nederland.  Ander voorbeeld: De Raad voor maatschappelijke ontwikkeling bracht deze week een geleerd rapport met lessen uit de kredietcrisis. In hoofdlijn is het de waarschuwing: Blijf je afvragen waar je mee bezig bent. Ga je niet aanpassen aan gangbare systemen, maar pas steeds weer de systemen aan. De rapportdikke waarschuwing paste uiteindelijk in een gedicht: Het is niet het verhaal van de kikker / die in kokend water/ wordt gegooid en er direct / uitspringt, / maar van de kikker die op een / laagborrelend vuurtje / langzaam / maar tevreden/ zijn ondergang tegemoet /gaat. Weg met die gedichtendag! Het wordt pas dag door gedichten. 20-1-2012 VAN BOORD Het jaar van de tegenwind is nog maar enkele weken oud of daar ligt ze. In 2012 zou onze welvaart kwetsbaar blijken, het is door zoveel economische profeten voorzegd. Nu is Europa in één beeld gevangen. Ons cruiseschip ligt gekanteld voor de kust. Elf verdiepingen luxe, die je vertellen dat je overal voor hebt betaald. Wij drijven immers op de gedachte dat dit bestaan 'All Inclusive' hoort te zijn. Het leven als een reusachtig buffet, je mag zelf uitzoeken. Europa is letterlijk omgevallen, de elf verdiepingen zijn genoemd naar landen uit dit werelddeel. Het laagland uiteraard onderop, de lift gaat niet dieper dan het 'Olanda Deck'. Het is bijna teveel om waar te zijn, na talloze machteloze eurovergaderingen in Brussel ligt hier de eendracht omver: Costa Concordia. Het verhaal van de kapitein is een dissertatie waard: 'Ik ben gestruikeld en zo in de reddingsboot terecht gekomen.' Europa gaat niet van boord, maar struikelt toevallig in de richting van het eigenbelang. Les 1 uit Hoe rommel ik mezelf weg uit alle verantwoordelijkheid? Wij verdwijnen in de verzachtende omstandigheden, -het rotsje stond niet op de kaart-, maar dan wel zo aangenaam mogelijk. Gelukkig wordt ook een andere kant zichtbaar. De massale verontwaardiging over de kapitein die te vroeg van boord gaat, reikt verder. We hebben genoeg van kapiteins die geen kapitein zijn, van ministers die geen dienaar zijn, van onderwijzers die een hekel hebben aan kinderen, van zorgmanagers die niet zorgzaam zijn. We hebben genoeg van mensen die hun post verlaten. Die in naam verantwoordelijkheid dragen, maar niet staan voor hun zaak. In Italië dragen mensen t-shirts met de woedende woorden van de kustwacht "Ga terug aan boord XXX!". Persoonlijk hoop ik dat ze ook in CDA-groen beschikbaar komen en op het aanstaande congres de zaal richtinggevend kleuren. Aan boord van het schip was ook een Hongaarse violist werkzaam, Sandor Feher. Verteld wordt hoe hij, na het kapseizen, kinderen hielp met het aantrekken van hun reddingsvest. Daarna ging hij terug in het schip om zijn viool veilig te stellen. Die keuze werd hem fataal. Wat bezielde hem om zo'n risico te nemen? Volgens sommigen kun je toch zo een andere viool kopen. Maar Sandor was violist. Hij leefde van muziek. Dan is je instrument niet een dingetje, dat je even inruilt. Deze muzikant was muzikant. Zulke mensen bouwen het schip waarop je de wereld wilt zien. sluit venster of keer terug |