GEBROKEN JAREN
een oratorium voor koor, solisten en gemeente
Kort na het verschijnen van de Nieuwe Bijbelvertaling in 2004 was het Passie-oratorium “Een gat in het dak” een van de eerste verklankingen van deze nieuwe weergave van de bijbel. Dit Passie-oratorium op basis van het Marcusevangelie vond veel weerklank. Het werd zowel in partituur als op CD uitgegeven door het Nederlands Bijbelgenootschap en is inmiddels op veel plaatsen in Nederland en België ten gehore gebracht. Het stuk is van de hand van predikant/tekstschrijver Michiel de Zeeuw en cantor/componist Mar van der Veer uit Zierikzee. Hun samenwerking, die in 2002 is begonnen, bracht inmiddels ook een Pinkstercantate (“Taal”, uitgave NBG 2005), een liedbundel (“Een vleugje olijf” uitgave Intrada Heerenveen, www.intradamusic.nl) en twee kerkmusicals voort.
“Gebroken jaren”
Inmiddels is een nieuw oratorium van hun hand gereed, dat vanaf februari 2008 uitgevoerd zal worden. Betrokkenheid van oud en jong vormt het uitgangspunt. Het is niet een werk uitgevoerd door een selectie zangers voor een luisterend publiek, maar een muzikaal doe-project voor iedereen aan de kerkelijke basis. De op muziek gezette evangeliegedeelten zijn dit keer genomen uit het Johannesevangelie in de Nieuwe Bijbel Vertaling.
Het oratorium is in vier delen tijdens vier kerkdiensten uitgevoerd en kan nu in zijn geheel klinken in concertvorm. De aanleiding is de gedachte van de vier seizoenen. Een muzikale bewerking van de vier jaargetijden is bekend geworden door de instrumentale compositie van Antonio Vivaldi. Maar ook andere componisten, zoals Joseph Haydn, hebben in werken zoals ‘Die Jahreszeiten’ de seizoenen van de natuur als uitgangspunt gekomen. Het begrip ‘seizoenen’ wordt echter in het oratorium ‘Gebroken jaren’ op een andere, nieuwe manier ingevuld.
Weg door de tijd
Een mensenleven kent verschillende jaargetijden. De wisseling van de seizoenen lijkt te vertellen wat er in je leven gebeurt. Er breken zomerse tijden aan wanneer er ruimte is voor een ontspannen genieten, terwijl de zon je toelacht. Verschillende senioren hoor je spreken over 'de herfst van hun leven'. Toch volgt een mensenleven zelden de vaste opbouw van de jaargetijden. Er zijn gelukkig veel senioren die een nieuw voorjaar in hun leven ervaren en helaas worden er kinderen te midden van winterkoude gevoelens geboren.
Al onze levensjaren kennen flarden van de verschillende seizoenen. Onze jaren zijn vol breuklijnen, die we vaak pas achteraf herkennen. De titel 'Gebroken jaren' vertelt hoe ons leven in verschillende seizoenen uiteenvalt. Dat is niet tragisch; alleen omdat ze gebroken zijn kan er ook van gedeeld worden. Een mens zit niet gevangen in de drieslag 'opgaan, blinken en verzinken'. Wij leven in fragmenten vol verlangen naar heelheid.
In het oratorium "Gebroken Jaren" bewandelen we in vier seizoenen een weg door de bijbelse verhalen. De combinatie van Bijbelgedeeltes en vertolking van levenservaringen schetst een leven met de belofte van heelheid waarmee het evangelie ons uitdaagt. We mogen op onze reis door de tijd leven als mensen met toekomst. Wanneer de herfst de bomen aftuigt lijkt het voorjaar onvoorstelbaar. De gezongen weg door de Schriften voedt onze verbeeldingskracht en ons uitzien naar de grote Zomer, waarin deze wereld in liefde tot rust komt.
Psalm
Het startpunt van elk deel is een oude Geneefse psalm. Maar wel in een geheel nieuwe gedaante als een gebeuren voor koor, gemeente en instrumenten. Opnieuw verpakt blijken deze melodieën nog springlevend om door jong en oud gezongen te worden. Om een concreet voorbeeld te geven is de start van het deel ‘De Lente’ de grootse Psalm 8 in een bewerking voor koor, kinderkoor, gemeente, piano, orgel en slagwerk. Vervolgens klinkt een nieuw lied voor de kinderen (“Wekken is een stemmenspel”), waarna een koorrecitatief volgt over een gedeelte uit de Nieuwe Bijbel Vertaling. In het deel ‘De Lente’ is dat het gesprek tussen Jezus en Nicodemus (Johannes 3: 1 - 6) over het opnieuw geboren worden) en het afscheidsgesprek van Jezus met zijn leerlingen (Johannes 16: 17 – 24). Daarna volgt, zoals in ieder seizoen, een nieuw geschreven lied: ‘Uit het oog’ dat gebaseerd is op de afscheidswoorden van Jezus. Tijdens dit recitatief zal ook een (uiteindelijke vijfstemmige) canon klinken: ‘Je zult bedroefd zijn, maar je verdriet zal in vreugde veranderen’.
Gemeentewerk in uitvoering
De uitvoering van “Gebroken jaren” nodigt de aanwezigen uit tot deelname: Samenzang bij aloude psalmen, nieuwe liederen en ondersteuning van een canon. Ook kinderen hebben enkele (eenvoudige) liederen ingeoefend en nemen zo deel aan de uitvoering. Zo wordt zichtbaar dat het niet louter gaat om een concert, maar ook om een project van kerkgemeenschappen.
Elk seizoensdeel is geschikt om door een cantorij of koor te worden uitgevoerd binnen een kerkdienst. Zo kan het bijwonen van een uitvoering van het gehele stuk ook een stimulans vormen tot het zelf inoefenen van een of meer delen.
Uitvoeringsdata
Gebroken Jaren werd uitgevoerd op
- -vrijdag 29 februari 2008, in de Nieuwe Kerk te Zierikzee
- -vrijdag 7 maart 2008, in de Johanneskerk te Kruiningen
- -zaterdag 15 maart 2008, in de Grote Kerk te Veere.
Het oratorium wordt uitgevoerd door:
Het Thomaskoor, met kleinkoor en kindercantorij
Met medewerking van:
- Liesbeth Franken, alt ; Marcel van der Zande, bas ;
- Aad van Poppel, bas ; Iris Bulthuis, fluit ; Annette Jumelet, viool ;
- Esther van der Schee, klarinet ; Aafke en Soon Mi van Dijk, cello ;
- Rinus Verhage, orgel ; Mar van der Veer, piano en algehele leiding.
Nadere informatie:
Radio uitzending:
Op 20 april 2008 is door de Ikon in een radio uitzending aandacht besteed aan het oratorium. Met onder andere een interview met Michiel de Zeeuw en Mar van der Veer. Ook delen van de generale repetitie in de Nieuwe kerk in Zierikzee worden in de uitzending gebruikt.
Beluister de uitzending hier.
Of hier >>>
|